← Khám phá lĩnh vực
Dòng chảy thời gian · Cosmic Timeline

Bản đồ Dòng thời gian vạn vật

Powers of Ten cho THỜI GIAN: từ phần giây đầu tiên sau Big Bang, qua 13,8 tỉ năm lịch sử vũ trụ–Trái Đất–sự sống, tới tương lai xa 10¹⁰⁰ năm.

trục thời gian · 10⁻⁴³ giây → 10¹⁰⁰ năm
● Trực tuyến

Powers of Ten thời gian Cosmic Time

Thanh tua xuyên suốt: thời Planck → tổng hợp hạt nhân → CMB → sao đầu tiên → nay → tương lai xa, vũ trụ nguội dần.

Mở mô phỏng →
● Trực tuyến

Vũ trụ sơ khai Big Bang

3 phút đầu: lạm phát, tách 4 lực, súp quark, tổng hợp hạt nhân H/He và ánh sáng CMB thoát ra.

Mở mô phỏng →
● Trực tuyến

Trái Đất 4,6 tỉ năm Earth History

Đại địa chất cuộn: lục địa trôi, Đại Oxy hóa, quả cầu tuyết, bùng nổ Cambri và 5 đại tuyệt chủng.

Mở mô phỏng →
● Trực tuyến

Tiến hóa sự sống Evolution

Trục thời gian sự sống: LUCA → Cambri → cá → khủng long → thú → người; tuyệt chủng tỉa nhánh, đa dạng đổi.

Mở mô phỏng →
● Trực tuyến

Tương lai vạn vật Far Future

Mặt Trời đỏ khổng lồ, sáp nhập thiên hà, kỷ nguyên hố đen, phân rã proton và chết nhiệt — dự đoán theo vật lý.

Mở mô phỏng →
● Trực tuyến

Dòng lịch sử loài người Human History

Từ săn bắt–hái lượm qua nông nghiệp, công nghiệp tới kỷ nguyên số & AI — dân số bùng nổ và công nghệ tăng tốc.

Mở mô phỏng →
● Trực tuyến

Vòng đời ngôi sao Stellar Lifetime

Tua cả đời một ngôi sao theo khối lượng: dãy chính → khổng lồ đỏ → lùn trắng, hoặc siêu tân tinh → sao neutron/hố đen.

Mở mô phỏng →
● Trực tuyến

Trễ ánh sáng Light Delay

Ánh sáng có tốc độ hữu hạn nên nhìn xa là nhìn quá khứ — Mặt Trời 8 phút trước, Andromeda 2,5 triệu năm trước.

Mở mô phỏng →
● Trực tuyến

Đồng hồ địa chất 24h Geologic Clock

Nén 4,6 tỉ năm Trái Đất vào 24 giờ: sự sống lúc rạng sáng, khủng long gần nửa đêm, loài người chỉ vài giây cuối.

Mở mô phỏng →
● Trực tuyến

Mũi tên thời gian Arrow of Time

Vì sao thời gian có một chiều: mực khuếch tán, ly vỡ không tự lành — entropy chỉ tăng (Định luật 2 nhiệt động).

Mở mô phỏng →
● Trực tuyến

Đo thời gian & Đồng hồ nguyên tử Measuring Time

Từ bóng nắng tới nguyên tử Cs: 1 giây = 9.192.631.770 dao động. Mỗi nấc công nghệ chính xác hơn nghìn lần — nền của GPS & viễn thông.

Mở mô phỏng →
● Trực tuyến

Giãn nở thời gian Time Dilation

Đi càng nhanh (hay càng gần khối lượng), đồng hồ chạy càng chậm: γ=1/√(1−v²/c²). Nghịch lý song sinh, GPS & muon đều là bằng chứng thật.

Mở mô phỏng →
● Trực tuyến

Định tuổi phóng xạ Radiometric Dating

Hạt mẹ phân rã thành con theo bán rã — tỉ lệ cho biết tuổi. C-14 định tuổi hoá thạch, U-Pb cho tuổi Trái Đất 4,54 tỉ năm.

Mở mô phỏng →
● Trực tuyến

Hình thành hệ mặt trời Solar System Formation

Đám mây khí–bụi sụp đổ, quay nhanh thành đĩa, bụi bồi tụ thành hành tinh. Đường băng chia hành tinh đá & khí khổng lồ — 4,6 tỉ năm trước.

Mở mô phỏng →
● Trực tuyến

Lịch & Tuế sai Calendars & Precession

Ngày, tháng, năm sinh từ thiên văn; năm 365,2422 ngày buộc có năm nhuận. Trục Trái Đất tuế sai 26.000 năm làm sao Bắc Cực đổi.

Mở mô phỏng →
● Trực tuyến

Năm đại tuyệt chủng Big Five Extinctions

Đa dạng sinh học dâng lên rồi sụp 5 lần trong 540 triệu năm — Permi "Đại tử" mất 96% loài, K-Pg xoá sổ khủng long. Và đợt thứ 6 hôm nay.

Mở mô phỏng →
● Trực tuyến

Đại lịch sử — 8 ngưỡng Big History

Một câu chuyện duy nhất từ Big Bang tới hiện đại qua 8 bước nhảy độ phức tạp — mỗi bước chỉ xảy ra khi hội đủ "điều kiện Goldilocks".

Mở mô phỏng →
● Trực tuyến

Vòng đời con người Human Life Span

Tua từ phôi → trẻ → dậy thì → trưởng thành → già: chiều cao, não, sinh sản & lão hoá đều có "đồng hồ" sinh học riêng.

Mở mô phỏng →
● Trực tuyến

Ngày–Đêm & Mùa Day, Night & Year

Tự quay tạo ngày & đêm; trục nghiêng 23,5° + quay quanh Mặt Trời tạo bốn mùa & ngày dài–ngắn. Mùa do góc nắng, KHÔNG do khoảng cách.

Mở mô phỏng →
● Trực tuyến

Tăng tốc công nghệ (Moore) Accelerating Tech

Số transistor trên chip gấp đôi mỗi ~2 năm — đường thẳng trên thang log, ×1 tỉ sau 30 lần gấp đôi. Nhưng hàm mũ không tăng mãi.

Mở mô phỏng →